ARTVİN İLİ ŞAVŞAT İLÇESİ VELİKÖY KÜLTÜR VE DAYANIŞMA DERNEĞİ
Site Haritası
Üyelik Girişi
Aidat Borcu Sorgulama
velikoydernegi.com.tr
Takvim
Saat

VELİKÖY HAKKINDA

 

Veliköy genel    14.03.2009


VELİKÖY HAKKINDA   

1.GENEL DURUM

Veliköy (Merya), Savsat Ilçesinin Kuzeyindedir. Dogusunda Meseli, batisinda Cevizli, kuzeyinde Pinarli ve Yoncali, güneyinde Ciritdüzü ve Köprülü köyleri bulunmaktadir. Eski bir bucak merkezidir.
Veliköy Bucak Merkezi Savsat’a 18 km’lik asfalt yolla baglanmistir. Rakami 1370 m dir. Ladin, Köknar, Sançom ve çesitli genis yaprakli ormanli tepelerle çevrili harika bir yerlesim yeridir. Güneye açilan vadi dogrultusunda Sahara ve Yalnizçam yaylalari seyretmek doyumsuz zevk verir.
Köyü çevreleyen güzel görüntüsü ormani; köy halki, bir kültür ve doga mirasi olarak ve gözü gibi bakmaktadir. Veliköy deresi ise köye    bir güzellik katmaktadir.

NÜFUS HAREKETLERI

Veliköy yaklasik 350 yil önce 4 haneli bir köy olarak kurulmustur.Köy halki Ahaska, Ardahan, Batum, G öle ve Maçahel’den gelen ailelerden olusmustur. Eski bir bucak merkezi olmasina ragmen, Savsat köylerinde görülen, büyük kentlere göç olayi Veliköy’de de görülmektedir.1960 yillarin basinda ilkokul ögrenci sayisi, 200 civarinda iken, bugün, ilkögretimdeki ögrenci satisi 10’lu rakam’lara inmistir.2000’den fazla kayitli nüfustan köyde kalan 300 civarinda insan oturmaktadir. Yaz aylarinda köye geçici olarak gelen insanlar, köyü senlendirmektedir.Özellikle 1970’li yillarda çesitli nedenlerle köyden ayrilan insanlarin birçogu, son yillarda köyde ev yaparak köyü bir tatil beldesi hatina getirmektedir. Bu nedenle yaz aylarinda köyün nüfusu 2000’e yaklasmaktadir. Buda nine ve dedelerin yüzleri güldürmektedir.

KÖYDEN YETISENLER

Veliköy ilkokulundan mezun olduktan sonra çok sayida ögrenci, ögretmen okullarinda, ortaokul, lise, meslek lisesi, yüksek okul ve üniversiteyi bitirerek meslek sahibi olmustur.
Köyden yetisen bazi isimler:
Akademisyen: Prof.Dr. Rahim Ocak (Atatürk Üniversitesi), Vahip Ocak (Van Yüzünci Yil Üniversitesi Okutman)
Maliye:Nurettin (Maliye Bakanligi M Hasabat Genel Müdürü Müstesar Yardimcisi)
Arastirmaci Yazar : Fevzi TORUN
Siyaset: Orhan Ocak ( DSP Bursa eski Milletvekili)
Hukuk: Fahrettin Ugur, Ugur Ocak (Hakim), Süreyya Bilir, Alim Ugur (Savci), Yalçin Aksakal, Sema Turan, Nerman Ugur, Arzu Altun, Talat Ocak (Avukat)
Idareci: Muhittin ALIZ   (Mülkiye Basmüfettisi)
Saglik: Dr. Oguzhan Çimen, Dr.Feruk Aksakal, Dr. Kadir Ocak, Alper Ocak, Dr. Fuat T….Dr. Askin Dede
Tefik A (Orman), Turgut Aksakal (Insaat), Kemal Küçük (Elektirik Elektronik), Yilmaz Altun (    ), Cahit Yalduz (Insaat), Kültigin Osman Biber (Makine), Ümit Bahçe (Gida), Ugur Uygur (Elektirik), Sevda Ocak (Çevre), Fatih Ugur (Ziraat)
Emniyet: Imdat Kayabasi, Ilhan Turan (Em. Sb. Md.), çok sayida polis memuru
Egitim: 250’nin üzerinde ögretmen oldugundan listemizde yer veremedik. Ancak iki arkadasimiz Remzi ve Cengiz Aksakal’i ananak, ögretmenlerimize saygilarimizi sunuyoruz.
Bankaci: Cengiz Biber (Is Bankasi E. Md), Tanju Kaya (Denizbank Gn. Md. Yrd.)
Asker: Hüsamettin Dede (Emekli Albay), Selim Ocak (Ast. Sb.) deniz ast. subay zafer turan
Sair: Gülpasa Dursun, Asik Degirmeni’ni )

TARIM VE HAYVANCILIK

Her köyde oldugu gibi önceki yillarda, Veliköylerin geçim kaynagi tarim ve hayvancilikti.
Tarim yaparak; ekmek, biçmek, meyve yetistirmek ve hayvan beslemek her ailenin zorunlu ugrasisi ve yasamanin kosuluydu. Dededen gelen tarim ve hayvancilik, yüzyillar boyu gelistirilmemis, toprak ve hayvan, islah edilmemisti.Bazi yillarda ekilen tohum miktari kadar ürün kaldirilabilmis, birçok aile kislik ihtiyacinin yarisini Ardahan’dan getirmek mecburiyetinde kalmistir.
Çünkü, baslica tüketim gidalari arpa, Bugday, Misir, Patates ve Fasulye idi.
Egitimdeki seferberlik ve göç olayi verimsiz tarim ve hayvanciligi bitirdi denebilir. Köydeki tarlalarin yüzdedoksanbesi çayirlara terk edildi. 215 haneli köyden ancak 2 ailenin köyün yaylasina (Tasli yayla) çiktigini görüyoruz. Artik eski pancarcilarda kalmadi.
Günümüzde sevindirici olay hayvan besleyen ailelerin artik yerli hayvan irkinin tamamen terk etmis olmasi, bunun yerine yer simental hayvan beslenmesidir.
Veliköy’ün dogal güzelligi ve Tasli yayladan getirilen soguk ve kireçsiz su köyün cazibesini iyice artmistir (Içme suyu köy halkin katkisiyla 14 km. den getirilmistir.)

CAMILER

Veliköy’de ilk cami 1879 yilinda ahsap olarak yapilmistir. Iç süslenmesi Türk kilim desenlerinden olmustur. Ahsap minaresi çürüdügünden sökülmüs olup cami ibadete kapalidir. Ikinci cami Bucak Merkezinde, Toprak Iskan Genel Müdürlügü ve köy kalkinin katkilariyla betonarme olarak 1986 yilinda yapilmistir. Alim Yigit’in katkisiyla minaresi tamamlanmistir; minare ve hutbe bölünmüs ve ara giris kapisi ceviz ayricaligi ile bir eseri olarak süslenmistir. Bunlar bir sanat eseridir.

ZIYARET YERLERI

Veliköy’ünde tek ziyaret yeri olarak Ziyaret Mahallesinde Veysel Karaniye ait olduguna inanilan Sakal, sank ve havlu bulunan bir ev mevcuttur.1980’li yilarda sank ve sakal alinarak Istanbul Müzesine götürülmüstür. Simdi eski önemini kaybetmistir.

TARIM VE HAYVANCILIK

Her köyde oldugu gibi önceki yillarda, Veliköylerin geçim kaynagi tarim ve hayvancilikti.
Tarim yaparak; ekmek, biçmek, meyve yetistirmek ve hayvan beslemek her ailenin zorunlu ugrasisi ve yasamanin kosuluydu. Dededen gelen tarim ve hayvancilik, yüzyillar boyu gelistirilmemis, toprak ve hayvan, islah edilmemisti.Bazi yillarda ekilen tohum miktari kadar ürün kaldirilabilmis, birçok aile kislik ihtiyacinin yarisini Ardahan’dan getirmek mecburiyetinde kalmistir.
Çünkü, baslica tüketim gidalari arpa, Bugday, Misir, Patates ve Fasulye idi.
Egitimdeki seferberlik ve göç olayi verimsiz tarim ve hayvanciligi bitirdi denebilir. Köydeki tarlalarin yüzdedoksanbesi çayirlara terk edildi. 215 haneli köyden ancak 2 ailenin köyün yaylasina (Tasli yayla) çiktigini görüyoruz. Artik eski pancarcilarda kalmadi.
Günümüzde sevindirici olay hayvan besleyen ailelerin artik yerli hayvan irkinin tamamen terk etmis olmasi, bunun yerine yer simental hayvan beslenmesidir.
Veliköy’ün dogal güzelligi ve Tasli yayladan getirilen soguk ve kireçsiz su köyün cazibesini iyice artmistir (Içme suyu köy halkin katkisiyla 14 km. den getirilmistir.)

MAHALLE VE MEVKI ADLARI

Yöremizdeki köylerde oldugu gibi, mahalle adlari ve mevki adlari genellikle Gürcüce’dir. (Ancak bu adlarin kökenleri henüz bilimsel olarak incelenmemistir). Bazi mahallerin adlari, o mahallede oturan saygin aile ile anlamakta veya yeni olusan mahallelerde genel yapiya göre isim almaktadir. Örnegin bizim mahalleye ’’Iremeze’’ denildigi gibi.Simdi Cami Mahallesi denilmektedir. Diger bir örnek ’’Kayabasi Mahallesi’’ ‘’’Yukari Mahalle’’ gibi.

Mevkilerin eski isimlerinin yerine yeni isimler konmustur.Çoçlar, Çagavur gibi. Köprübasi Degirmen Kapi gibi. Mahalleleri de sunlardir; Cami, Kayabasi, Ziyaret, Cinler, Satirlar,Kartallar,Yesilce.

(Bu Bilgiler Mülkiye Basmüfettisi Muhittin ALIZ tarafindan hazirlanan dergi kaynagindan alinmistir....)

YÖREMİZİN YEMEKLERİ VE TATLILARI

 

 

cicip cam sakizi

bir cuval cavuz (ceviz)

lor

KÖYÜMÜZÜN YEMEKLERİ
 
1. Katmer
İçine kavrulmuş un, kırılmış ceviz veya fındık konarak taze yufka ile yapılan bir börek türüdür.

2. Erişte
İnce ince kıyılmış yufka fırında kavrularak kurutulur ve yıl boyunca saklanır.Üzerine kaynar su gezdirildikten sonra tere yağda döndürülerek servis yapılır.Tercihe göre üzerine toz şeker dökülerek de yenir.

3. Silor
İnce boru şeklinde kıvrılarak bir 4-5 cm eninde kesilen yufkalar fırında kavrularak kurutulur ve yıl boyunca saklanır.Üzerine kaynar su gezdirildikten sonra bir kat yoğurt sürülür ve tere yağ ile servis yapılır.Tercihe göre, bir süre fırında pişirilir.

4. Mısır Ekmeği (Çadi)
Mısır unu ile pileki veya kuzine sobada pişirilir.Hemen her öğünde sofraların baştacıdır.

5. Kete
Fırın , kuzine sobası veya tandırda arasına ceviz ve un karışımı katılarak pişirilen ekmek.

6. Hinkal      
Mayalı hamur mantı kıvamında yarım avuç içi büyüklüğünde puf böreğine benzer şekilde açılır ve içine az yağlı kavurma konur, mantı gibi pişirilir.Yoğurtsuz ve üzerine yağ dökülmeden yenir.

7. Garşo (Ekmek aşı)
Bayat ekmek üzerine tercihe göre tere yağlı sos dökülür.Sos, sadece tere yağlı olabileceği gibi, mevsimine ve tercihe göre domates ve soğanlı ay da yoğurtlu da olabilir.

8. Gaviçi (Gaşil,Papa)
Mısır veya buğday unu sıcak papa şeklinde pişirilir, ortası açılarak eritilmiş tere yağ veya ayran konur. Kaşıkla alınan papa tere yağ veya yarana bandırırlarak yenir.

9. Bişi
Mayalı hamur ekmek kıvamında iki avuç içi büyüklüğünde ince yuvarlak pide şeklinde özellikle halis zeytinyağında kızartılır; bal, pekmez veya yoğurda banarak afiyetle yenir.

10. Çinçar (ısırgan otu) Çorbası
Çinçar (ısırgan otu) ile yapıla daha çok sahil ve sahile yakın yerlerde yaygındır.

11. Kuymak
Eriyen ve uzayan (çiçil) peynir tercihe göre beyaz un veya mısır unu, çok az su ve tere yağ/sıvıyağ ile beğendi kıvamına gelene dek tavada karıştırılarak pişiriliir. Pişmenin en iyi işaretei kuymağım "kusması" yani yağını salıvermesidir.Tüm öğünlerde baştacıdır.Pratik ve kolay bulunurluğu bakımından her zaman tercih edilir.
  
Ziyaret Bilgileri
Aktif Ziyaretçi1
Bugün Toplam17
Toplam Ziyaret125352
Döviz Bilgileri
AlışSatış
Dolar5.74305.7660
Euro6.33076.3561
Hava Durumu